ESA otworzy centrum technologiczne w Warszawie. Polska wzmacnia pozycję w kosmosie

Warszawa z nowym centrum Europejskiej Agencji Kosmicznej

W Warszawie powstanie centrum technologiczne Europejskiej Agencji Kosmicznej. Decyzję ogłoszono po informacji, że kolejny ośrodek ESA zostanie uruchomiony właśnie w stolicy Polski. Będzie to pierwsza tego typu placówka poza gronem państw założycielskich agencji. Premier Donald Tusk wskazał, że to ważny dzień dla Polski i jej ambicji w sektorze kosmicznym.

Rząd przedstawia tę decyzję jako potwierdzenie rosnącej roli Polski w europejskim przemyśle kosmicznym. Warszawskie centrum ma być także elementem szerszej polityki wzmacniania bezpieczeństwa i suwerenności technologicznej Europy. Polska staje się pierwszym krajem na wschodniej flance Unii Europejskiej, który uzyska taki formalny status współpracy z ESA. To oznacza mocniejsze włączenie kraju w europejskie projekty badawcze i technologiczne.

„Polska jest czempionem Europy, jeśli chodzi o inwestowanie w kosmos i przyszłość”

Donald Tusk, premier

„Polska będzie jednym z europejskich krajów, w których ESA będzie miała jedno ze swoich centrów. To pierwszy kraj na wschodniej flance Unii Europejskiej, który będzie miał możliwość takiej sformalizowanej współpracy”

Donald Tusk, premier

Nowy ośrodek ma wspierać bezpieczeństwo i technologie dual-use

Warszawskie centrum ESA ma koncentrować się na bezpieczeństwie oraz na rozwoju technologii o podwójnym zastosowaniu, czyli dual-use. Takie rozwiązania mogą służyć zarówno infrastrukturze cywilnej, jak i wojskowej. Według zapowiedzi ośrodek ma wspierać innowacje, zarządzanie kryzysowe oraz budowę narzędzi, które pomogą Europie lepiej przewidywać zagrożenia, reagować na nie i odbudowywać zasoby po kryzysach.

W wypowiedziach podkreślono także związek między sektorem kosmicznym a obronnością. Dyrektor Generalny ESA Josef Aschbacher zaznaczył, że sukcesy Polski w kosmosie są jednocześnie sukcesami Europy. Wskazał, że Polska należy do liderów w inwestycjach w bezpieczeństwo, przemysł obronny i przemysł kosmiczny. Zwrócił przy tym uwagę, że te dwa sektory są ze sobą ściśle powiązane i trudno rozwijać jeden bez drugiego.

„Sukcesy Polski w kosmosie to również sukcesy Europy w kosmosie. Polska jest jednym z liderów, jeżeli chodzi o takie obszary jak: inwestycje w bezpieczeństwo, przemysł obronny, ale również przemysł kosmiczny. Przemysł kosmiczny i obronny są ze sobą bardzo blisko związane. Jednego nie da się robić skutecznie bez drugiego i vice versa”

Josef Aschbacher, dyrektor generalny ESA

Premier Donald Tusk dodał, że rola Polski polega dziś również na integrowaniu europejskich wysiłków. Celem ma być zwiększenie zdolności Europy do konkurowania ze Stanami Zjednoczonymi i Chinami w rozwoju technologii kosmicznych. W tym ujęciu warszawskie centrum nie jest jedynie instytucją administracyjną, ale narzędziem budowania pozycji Europy w globalnym wyścigu technologicznym.

Rekordowe wpłaty Polski do ESA i nowe finansowanie dla sektora

Rząd wskazuje, że otwarciu centrum towarzyszą rekordowe inwestycje w polski sektor kosmiczny. W latach 2023–2025 Polska dziesięciokrotnie zwiększyła swoją składkę do Agencji. Na lata 2026–2028 wkład finansowy na programy opcjonalne został podwojony i wyniesie 550 mln euro, czyli ponad 2 mld zł. Wśród tych programów wymieniono między innymi rozwój usług opartych na danych satelitarnych oraz robotykę.

Minister Finansów i Gospodarki Andrzej Domański ocenił, że inwestycje w sektor kosmiczny mają wymiar gospodarczy, a nie tylko technologiczny. Wskazał, że każde euro zainwestowane w ten obszar zwraca się kilkukrotnie, co ma uzasadniać dalsze wydatki publiczne. Według rządu sektor kosmiczny ma stać się jednym z nowych motorów wzrostu gospodarczego i pomóc utrzymać tempo rozwoju polskiej gospodarki, która jest obecnie najszybciej rozwijającą się w Europie.

„Każde euro zainwestowane w sektor kosmiczny zwraca się sześcio- lub siedmiokrotnie, więc jest to dobra inwestycja w polską gospodarkę”

Andrzej Domański, minister finansów i gospodarki

W tym samym pakiecie działań zapowiedziano także wsparcie dla firm i samorządów. Grupa PFR ma utworzyć fundusz o wartości 500 mln zł, który będzie wspierał inwestycje w przedsiębiorstwa sektora kosmicznego. Z kolei Bank Gospodarstwa Krajowego uruchomi specjalną linię finansowania dla samorządów na rozwój infrastruktury związanej z sektorem kosmicznym w wybranych miastach. Ma to zwiększyć dostępność kapitału dla podmiotów, które będą uczestniczyć w budowie zaplecza dla nowych technologii.

Polska chce rozwijać własne zdolności w kosmosie

Jednym z celów wskazanych przy okazji ogłoszenia decyzji ESA jest budowa pierwszego polskiego statku kosmicznego. Ma on dawać większe możliwości transportowe między Ziemią a satelitami, a także umożliwiać serwisowanie satelitów i ich tankowanie. Tego typu projekt wpisuje się w długofalową strategię wzmacniania krajowych kompetencji w przestrzeni kosmicznej. W praktyce oznacza to odejście od roli odbiorcy technologii na rzecz współtwórcy rozwiązań dla europejskiego rynku.

Władze podkreślają również, że rozwój sektora kosmicznego ma znaczenie dla codziennego funkcjonowania państwa. Technologie satelitarne wspierają zarządzanie kryzysowe, obserwację Ziemi, bezpieczeństwo infrastruktury i rozwój usług cyfrowych. Z tego powodu decyzja o ulokowaniu centrum ESA w Warszawie ma wymiar zarówno gospodarczy, jak i strategiczny. Polska ma dzięki temu wzmocnić swoją pozycję w europejskim systemie technologicznym i uczestniczyć w projektach, które mają znaczenie dla bezpieczeństwa całego kontynentu.

• Warszawa będzie siedzibą nowego centrum technologicznego ESA.
• To pierwsza taka placówka poza państwami założycielskimi agencji i pierwszy taki ośrodek na wschodniej flance Unii Europejskiej.
• W latach 2023–2025 Polska dziesięciokrotnie zwiększyła składkę do ESA.
• Na lata 2026–2028 wkład na programy opcjonalne wyniesie 550 mln euro, czyli ponad 2 mld zł.
• PFR ma uruchomić fundusz o wartości 500 mln zł dla firm z sektora kosmicznego.